участок №1 реки Орь включая приток реки Жусалы от села Кумсай Мугалжарского района до поселка Богетсай Хромтауского района

Ор өзенінің №1 учаскесі Жосалы ағысын қоса алғандағы Құмсай ауылынан Бөгетсай ауылына дейін

Река Орь образуется слиянием рек Шийли (левая составляющая) и Терисбутак (правая составляющая) в 5 км с северо-востоку от с. Кумсай Мугалжарского района. Впадает в р. Урал слева, у г. Орска Оренбургской области. Длина реки 314 км, от истока р. Шийли – 356 км, площадь водосбора 18600 км2. В пределах Актюбинской области находится верхнее и среднее течение реки протяжением 200 км. Основные притоки: р. Аксу (л.б., 286-км, длина 72 км), р. Улетты (л.б., 283-й км, длина 37 км), р. Кокпекты (л.б., 266-й км, длина 44 км), р. Тамды (п. б., 229-й км, длина 55 км), р. Дамде (п. б., 224-й км, длина 30 км), р. Уйсылкара (л. б., 219-й км, длина 113), р. Катынадыр (л. б., 180-й км, длина 54 км), р. Мендыбай (л. б., 36-й км, длина 61 км). Бассейн представляют холмистую, а в приречной части слабоволнистую равнину, сложенную твердыми коренными породами, сверху прикрытыми слоем суглинков, постепенно переходящих к низовьям реки в супеси. Относительная высота холмов в верхней части 40-60 м (отроги Мугоджар), а в средней и нижней части 20-40 м. Бассейн изрезан густой сетью оврагов и балок, летом сухих, или имеющих в отдельных местах по дну выходы грунтовых вод. Растительность бассейна степная, в некоторых увлажненных даже летом понижениях и седловинах между холмами – луговая, что указывает на неглубокое залегание грунтовых вод. Пойма в верховье постепенно расширяется от 0,8 до 3 км. Поверхность поймы изрезана многочисленными, летом сухими руслами протоков (длиной 50-60 м. шириной 20-30 м, врезанными на 1,5-2,5 м) староречьями и ямами. В некоторых староречьях в течение всего года сохраняются заполненные водой плесы, чередующиеся с сухими или заболоченными участками. В средние по водности годы затопляются только пониженные участки поймы. Скорость течения воды в межень 0,3 м/с. Русло реки хорошо выражено, крупноизвилистое, местами разветвляется на два или несколько протоков и рукавов и образует острова. Ширина русла 50-60 м. а в конце участка оно расширяется до 120-200 м. Река имеет плесовый характер; ширина ее меняется от 5 до 80 м, преобладающая 25-30 м. Глубины на мелководных участках 0,5-1 м, на плесах 2-3 м, наибольшие – 5-6 м. Крупные плесы заросли только у берегов, мелководные же участки русла летом почти сплошь покрыты зарослями тростника, камыша, осок. Дно реки песчано-галечное, на плесах – илистое, в отдельных местах каменистое. При обычном подъеме уровня воды весной, составляющем 2-3 м над меженью, река редко где выходит из берегов русла. В летне-осенний период сток поддерживается грунтовыми водами и наблюдается обычно на всем протяжении реки; в засушливое лето в верховьях и на отдельных участках среднего течения сток прекращается. Гидрологический режим реки не стабилен. Максимальная глубина здесь достигает 3 м на отдельных глубоководных участках.

Ор өзені Мұғалжар ауданы Құмсай ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 5 км жерде Шиелі (сол жақ құрамдас бөлігі) және Терісбұтақ (оң жақ құрамдас бөлігі) өзендерінің түйісуінен қалыптасады. Орал өзенінің сол жағына, Орынбор облысының Орск қаласына құяды. Өзен ұзындығы 314 км – ді құрайды. Ақтөбе облысының шегінде өзеннің жоғарғы және орта ағысы ұзындығы 200 км. негізгі салалары: Ақсу өзені (л. б., 286 км, Ұзындығы 72 км), Улетті өзені (л. б., 283 км, Ұзындығы 37 км), Көкпекті өзені (л. б., 266 км, Ұзындығы 44 км), Тамды өзені (п. б., 229 км, Ұзындығы 55 км), Дамде өзені (п. Б., 224 км, Ұзындығы 30 км), Үйсілқара өзені (л. б., 219 км, ұзындығы 113), Қатынадыр өзені (л. б., 180 км, Ұзындығы 54 км), Меңдібай өзені (л. б., 36 км, Ұзындығы 61 км). Бассейн таулы, ал өзен жағасында аздап толқынды жазық, қатты тау жыныстарынан тұрады, жоғарыдан құмды саздақ қабатымен жабылған, біртіндеп құмды саздағы өзеннің төменгі ағысына өтеді. Төбелердің салыстырмалы биіктігі жоғарғы бөлігінде 40-60 м (Мұғалжар жоталары), ал ортаңғы және төменгі бөлігінде 20-40 М.бассейн жазда құрғақ немесе жер асты суларының шығуы бар жыралар мен арқалықтардың тығыз желісімен кесілген. Бассейннің өсімдіктері дала, тіпті жазда ылғалданған кейбір ойпаттарда және төбелер арасындағы седлаларда-шалғынды, бұл жер асты суларының таяз орналасуын көрсетеді. Жоғарғы жағындағы Жайылма біртіндеп 0,8-ден 3 км-ге дейін кеңейеді. Жайылманың беті көптеген, жазда құрғақ каналдармен (ұзындығы 50-60 м, ені 20-30 м, 1,5-2,5 м) ескі өзендер мен шұңқырлармен кесілген. Кейбір ескі ағындарда жыл бойы құрғақ немесе сулы-батпақты жерлермен кезектесіп су толтырылған қалақшалар сақталады. Орташа су басқан жылдары Жайылманың тек төмен учаскелері су басады. Өзен арнасы жақсы анықталған, дөрекі, кейде екі немесе бірнеше каналдар мен тармақтарға бөлініп, аралдар құрайды. Арнаның ені 50-60 м, ал учаскенің соңында ол 120-200 м-ге дейін кеңейеді. өзен плесовый сипатқа ие; оның ені 5-тен 80 м-ге дейін өзгереді, басым 25-30 м. таяз учаскелердегі тереңдіктер 0,5-1 м, Плес 2-3 м, ең үлкені-5-6 м. ірі плесалар тек жағалауларда, жазда арнаның таяз учаскелері толығымен дерлік қамыс, қамыс, шөгінділермен жабылған. Өзеннің түбі құмды-қиыршық тасты, балшықта – сазды, кейбір жерлерде тасты. Көктемде су деңгейінің қалыпты көтерілуімен, меженнен 2-3 м биіктікте, өзен арнаның жағасынан сирек шығады. Жазғы-күзгі кезеңде ағын су жер асты суларымен қамтамасыз етіледі және әдетте өзеннің бүкіл бойында байқалады; құрғақ жазда жоғарғы ағысында және орта ағыстың жекелеген бөліктерінде ағын тоқтайды. Өзеннің гидрологиялық режимі тұрақты емес. Мұндағы максималды тереңдік жеке терең теңіз учаскелерінде 3 м-ге жетеді.

100,00

Отображение границ водоема на электронной карте примерное и не является потверждением его точных координат и поворотных точек

от села Кумсай Мугалжарского района до поселка Богетсай Хромтауского района